پیمان آتلانتیک شمالی

ناتو


ناتو

ناتو سازمانی نظامی است که با هدف مقابله با توسعه طلبی های شوروی شکل گرفته است. این سازمان در حال حاضر با هدف مقابله با مشکلات جهانی از جمله تروریسم فعالیت می کند. امروزه سازمان ناتو با ارسال نیرو به بخش هایی که در آن گروه های تکفیری فعالیت می کنند، سعی در حل معضلات جهانی دارد.

سرفصل های نوشتار

  • تاریخچه شکل گیری ناتو
  • شکل گیری ناتو
  •  دلایل شکل گیری سازمان ناتو
  •  ناتو و فعالیت های آن
  •  ساختار ناتو

تاریخچه شکل گیری ناتو

پیمان بروکسل

زمانی که تنها 5 کشور عضو اتحادیه ناتو بودند (انگلیس، فرانسه، بلژیک، هلند و لوکزامبورگ)، شوروی سابق در مقابل بلوک غرب قرار گرفته بود. این کشورهای برای  خنثی کردن توسعه طلبی های این کشور در سال 1948 اقدام به امضای معاهده بروکسل کردند. این پیمان قبل از شکل گیری کامل ناتو بود با این حال آن را ناتوی اولیه می نامند که یک سال بعد با پیوستن آمریکا و کانادا به آن، نام ناتو گرفت.

شکل گیری ناتو

ناتو نامی برگرفته از عبارت (North Atlantic Treaty Organization) به معنای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی است. پس از پایان جنگ جهانی دوم و تبعات سوئی که برای کشورهای اروپایی داشت، این کشورها به همراه ایالات متحده و کانادا درصدد یک پیمان جمعی برآمدند تا امنیت آنها را در مقابل هرگونه حمله و جنگ تامین کند. سازمان ناتو در سال 1949 (1328 شمسی) پایه گذاری شد. در حال حاضر سازمان ناتو دارای 26 عضو از میان کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی است که عبارتند از: اسلوونی، انگلیس، ایتالیا، لتونی، لوکزامبورگ، ایسلند، آلمان، آمریکا، بلژیک، لهستان، لیتوانی، مجارستان، نروژ، هلند، یونان، بلغارستان، اسپانیا، استونی، اسلوواکی،کانادا، پرتغال، ترکیه، جمهوری چک، دانمارک، رومانی، فرانسه.

دلایل شکل گیری سازمان ناتو

در ابتدا گفتیم شکل گیری سازمان ناتو برای مقابله با توسعه طلبی های شوروی بود. برای روشن شدن این مطلب، بهتر است نمونه ای ازاتفاقاتی که باعث شکل گیری سازمان ناتو شد را بیان کنیم که عبارتند از:

بحران یونان در سال 1946

اولین مسئله ای که ناتو در آن درگیر شد، بحران یونان یک سال پس از اتمام جنگ جهانی دوم بود. مشکل یونان میان دو گروه چپ و سلطنت طلبان بود. زمانی که سلطنت طلبان توانستند با کمک انگلستان به پیروزی برسند، با واکنش شدید مردم به رهبری گروه چپ مواجه شدند. همین تضادها به دشمنی و سرانجام جنگ داخلی کشیده شد. در این میان کشورهای انگلستان به حمایت از سلطنت طلبان و آلبانی، بلغارستان و یوگسلاوی نیز به حمایت از نیروهای چپ سعی در حل بحران یونان برخاستند.

ناتو-سازمان ناتو-پیمان آتلانتیک شمالی

بحران ترکیه در سال 1946

دومین مشکلی که موجب شکل گیری سازمان ناتو شد، بحران ترکیه در همان سالهای ابتدای شکل گیری سازمان ناتو بود. بحران از اختلاف میان شوروی و ترکیه بر سر تنگه های بسفر و داردانل بود. در این زمان کشورهای غربی حمایت خود را از کشور ترکیه اعلام کرد.

تشکیل کمینفرم در سال 1947

شوروی سابق در سال 1947 اقدام به تشکیل کمینفرم یا دفتر اطلاعات احزاب کمونیست در کشورهای ایتالیا، فرانسه، رومانی، چکسلواکی و شوروی کرد. هدف از تشکیل این کمینفرم، هماهنگ کردن فعالیت احزاب کمونیستی در اروپا بود تا با دنیای غرب و جهان سرمایه داری به مقابله برخیزد. این امر خشم کشورهای غربی را برانگیخت. همین امر موجب شد تا در فکر تشکیل یک پیمان برای این توسعه طلبی ها باشند.

ناتو و فعالیت های آن

فعالیت های اصلی ناتو را می توان در 3 ماده  خلاصه کرد:

ماده 5 ناتو

پیمان ناتو از چندین ماده تشکیل شده که ماده 5 آن اساس فعالیت ناتو را تشکیل می دهد. در ماده 5 سازمان ناتو آمده است که: «کشورهای امضا کننده توافق باید حمله نظامی علیه یک یا چند کشور عضو در اروپا یا آمریکای شمالی را به عنوان حمله به تمامی کشورهای عضو تلقی کنند و برای مقابله با آن با سازمان ناتو همکاری کنند.»

ماده 9 ناتو

در ماده 9 سازمان ناتو آمده که: «سازمان ناتو یک ساختار متمرکز متشکل از نهادهای نظامی و مدنی می باشد که در راس آن شورای آتلانتیک شمالی قرار دارد. این سازمان باید هر دو سال یک بار تشکیل جلسه دهد. بالاترین مرجع تصمیم گیری در پیمان ناتو، شورای آتلانتیک شمالی است و تصمیمات آن به اتفاق آرا اتخاذ می گردد.»

ماده 10 ناتو

براساس ماده 10 اساسنامه سازمان ناتو، این سازمان برای هم پیمانی میان کشورهای اروپایی شکل گرفته است که تمامی اعضا باید الزامات و تعهدات ناتو را بپذیرند. این ماده به سیاست «درهای باز» انجامید که پس از مدتی ناتو با ورود جمهوری چک، مجارستان و لهستان موافقت کرد.

یکی از مهمترین فعالیت هایی که ناتو درصدد حل و برطرف کردن آن برآمده است، حل بحران تروریسم بوده است. به همین دلیل برای مقابله با گروه های تکفیری در مناطق دیگری غیر از اروپا تلاش های زیادی توسط سازمان ناتو صورت گرفته است. از جمله می توان به مقابله سازمان ناتو با گروه طالبان در افغانستان، بوکوحرکام در نیجریه، القاعده در عراق و .... اشاره کرد. سازمان ناتو تلاش زیادی کرده تا با اعزام نیروی نظامی به مناطق تحت جنگ تروریسم و همچنین آموزش نظامی به بومی های این کشورها، تروریسم را حذف کند. برای مثال سازمان ناتو در هفدهمین اجلاس سران در استانبول بر اعزام تعداد بیشتری نیروی نظامی به افغانستان و آموزش نیروهای نظامی عراق توسط ناتو تاکید زیادی کرد.

اروپا-مقابله با شوروی-پیمان نظامی

ساختار ناتو

سازمان ناتو با هدف مقابله با تهدیدات نظامی شوروی سابق و پیمان ورشو شکل گرفته بود. به همین دلیل در نظر گرفتن یک سیستم کامل فرماندهی نظامی برای جنگ های احتمالی برای این سازمان ضرورت پیدا می‎کرد. سیستم فرماندهی نظامی سازمان ناتو متشکل از روسای ستادهای ارتش کشورهای عضو و سه سرفرماندهی شامل فرماندهی اروپایی، فرماندهی اقیانوس اطلس و فرماندهی انگلیس می باشد.

ساختار سیستم کامل ناتو قبل از فروپاشی شوروی

مقر و پایگاه ناتو ابتدا در فرانسه قرار داشت اما در سال 1966، با اعتراض ژنرال دوگل به اقتدار ایالات متحده در سازمان ناتو، این کشور از فرماندهی نظامی ناتو خارج شد. پس از آن مقر فرماندهی نظامی ناتو به شهر بروکسل انتقال یافت. ایالات متحده با تامین نیروی نظامی ناتو ( در حدود 300 هزار نیروی نظامی) و تعداد زیادی کلاهک هسته ای، سعی داشت تا با توسعه طلبی های شوری در آلمان غربی مقابله کند. همین امر اقتدار امریکا را در سازمان ناتو بیشتر کرد.

فروپاشی بلوک شرق و ساختار نظامی ناتو

پس از فروپاشی شوروی در دهه 1990، سازمان نظامی ناتو به سایر مناطق نیز منتقل شد. در واقع فروپاشی شوری موجودیت نظامی سازمان ناتو را به چالش کشید. تاکنون وجود ناتو برای مقابله با توسعه طلبی های شوروی بود، اما اکنون که خبری از بلوک شرق نیست، پس چه دلیلی دارد که یک سازمان نظامی قدرتمند پایدار بماند؟ اینها سوالاتی بود که در ذهن برخی از اعضای سازمان ناتو و حتی سیاستمداران کهنه کار می گشت. با وجود تمامی اتفاقات و فروپاشی دیوار برلین در اوایل دهه 1990، باز هم سازمان نظامی ناتو بر جای خود باقی و ثابت ماند. در حال حاضر این سازمان فعالیتهای خود را نه تنها در اروپا بلکه در سایر نقاط جهان نیز گسترش داده است.

پیمان ناتو-پیمان نظامی ناتو-سازمان نظامی ناتو

در واقع با فروپاشی شوروی و دیوار برلین، پتانسیل های بیشتری در اختیار سازمان ناتو قرار گرفت و این سازمان تلاش کرد تا کشورهایی که پیشتر عضو بلوک شرق و تحت سیطره شوروی بودند را به عضویت خود بپذیرد. بنابراین در سال 1997 در نشست مادرید، سه کشور جمهوری چک، مجارستان و لهستان جهت عضویت در ناتو دعوت شدند و در سال 1999 به عضویت این سازمان در آمدند.

سردبیر الحیات: جنگ روسیه در سوریه انتقام از آمریکا و ناتو است

سردبیر الحیات: جنگ روسیه در سوریه انتقام از آمریکا و ناتو است

سلیمانی: اقدام ترکیه با آمریکا و ناتو هماهنگ شده بود

احتمال درگیری نظامی دو کشور چقدر جدی است؟

سلیمانی: اقدام ترکیه با آمریکا و ناتو هماهنگ شده بود

کنترل حریم هوایی ترکیه توسط ناتو

کنترل حریم هوایی ترکیه توسط ناتو

ناتو هواپیمای وزیر دفاع روسیه را ردگیری کرد

ناتو هواپیمای وزیر دفاع روسیه را ردگیری کرد

نظر کاربران

هنوز هیچ نظری ثبت نشده است.
شما اولین نفر باشید.

 

فهرست

تازه ها

عضویت

تماس با ما