تروریسم و انواع آن

تروریسم به معنای عملیات انتحاری و کشتار جمعی می باشد که بیشتر کشورهای جهان و بویژه منطقه خاورمیانه با آن درگیر هستند. تروریسم در ادبیات سیاسی به کار می رود و در مورد تعریف آن، اجماع نظری وجود ندارد و هر یک از اندیشمندان و نظریه پردازان سیاسی، تعاریف متفاوتی از آن ارائه کرده اند.

تروریسم از واژه «ترور» گرفته شده است. این واژه در کتاب «دانشنامه سیاسی»، نوشته داریوش آشوری، چنین تعریف شده است:

«ترور یک واژه فرانسوی است که در لغت، ‌به معنای هراس و هراس افکنی می باشد. ترور در اصطلاح علوم سیاسی، به کارهای خشونت‌آمیز و غیرقانونی حکومتها برای سرکوب مخالفان خود و ترساندن آنها، اطلاق می شود. همچنین این واژه برای رفتار گروه های مبارزی که برای رسیدن به هدفهای خود، دست به کارهای خشونت آمیز و هراس انگیز می‌زنند، به کار برده می شود. در معنای دیگر، واژه ترور برای توصیف کشتار سیاسی کاربرد دارد و به کسانی که این عمل را انجام می دهند، تروریست گفته می شود.»

در فرهنگ علوم سیاسی، تروریسم به صورت زیر تعریف شده است:

« اعضای تحت تعلیم ایدئولوژی تروریست، مهمترین هدف خود را، واژگون کردن نظام سیاسی موجود قرار می دهند. گروه های تروریستی برای رسیدن به هدف خود، به تهدید و خشونت متوسل می‌شوند.»

کسانی که از ایدئولوژی تروریسم پیروی می کنند، خود را با این واژه (تروریسم) توصیف نمی کنند و بیشتر از القاب و عناوینی همچون پارتیزان، انقلابی یا نهضت مقاومت استفاده می کنند. در واقع، واژه تروریسم از سوی طرفداران یک رژیم یا حکومت، برای توصیف مخالفات رژیم یا حکومت استفاده می شود. مهمترین وجه مشخصه تروریسم، اعمال خشونت است. به گونه ای که رفتارهای آنان با مخالفین، خارج از عرف و قوانین اخلاقی می باشد و کشتن و حذف مخالفین به طرز فجیعی صورت می گیرد که موجب رعب و وحشت در میان تمامی مردم جامعه می شود.

تروریست-تروریسم-گروه های تروریسم

تفاوت تروریسم با آزادی خواهان

با توجه به اینکه در میان اندیشمندان و نظریه پردازن، تفاهم زیادی بر سر تعریف واژه تروریسم وجود ندارند، هر یک براساس منافعی که دارند، این واژه را تعریف می کنند. برای مثال در میان بسیاری از کشورهای غربی، برخی جنبش های اسلامی از قبیل حماس، جهاد اسلامی، حزب الله و ... به عنوان گروه های تروریستی محسوب می شوند. در حالی که این گروه ها فعالیت های آزادی خواهانه دارند. تفاوت میان این تروریسم و جنش آزادی خواهان با سه معیار زیر مشخص می شود:


تفاوت در روش جنگی

 روش جنگ گروه های تروریستی کاملا وحشیانه و غیرانسانی است. برای آنها اهمیتی ندارد که در یک عملیات انتحاری چند نفر کشته شوند و کشته شدگان چه کسانی باشند. اما در یک گروه آزادی بخش سعی می شود تا مبارزه از راه درست و اصولی به پیش برود. آزادی خواهان میان نظامیان و غیرنظامیان تفاوت قائل هستند و هیچ گاه به غیرنظامی ها حمله نمی کنند. گروه های آزادی بخش، برای زنان و کودکان احترام زیادی قائلند و از کشتن آنها خودداری می کنند.


هدف مبارزه

در گروه های تروریستی هدفِ اصلی، مبارزه با نظام حاکم است و قصد دارند تا با تهاجم این نظام را ساقط کنند و خود بر تخت حکومت بنشینند. این در حالی است که گروه های آزادی بخش با نظام حاکم مخالفتی ندارند، بلکه هدف آنها حمایت از یک گروه و مبارزه با ظلم است. برای مثال حزب الله در لبنان با هدف حمایت از شیعیان این کشور و مبارزه با زیاده خواهی های اسرائیل شکل گرفته است.


حامیان

 حامیان گروه های تروریستی اغلب رژیم های خودکامه و قدرت های بزرگی همچون آمریکا و اسرائیل هستند. این در حالی است که گروه های آزادی بخش از سوی کشور خود، حمایت می شوند.

گروه های تکفیری-گروه های بنیادگرا-گروه های تروریستی

شیوه های مبارزات تروریستم

تروریست ها از روش های مختلفی برای مبارزات خود استفاده می کنند که در این روش ها جمع زیادی از انسان ها به یکباره کشته و زخمی می شوند. زیرا آنها برای کشتن انسانها، هیچ مرز و مشخصه ای را تعیین نکرده اند. برای مثال در اتفاقاتی همچون هواپیما ربایی، گروگانگیری، خرابکاری، بمب گذاری، بانک زنی و آدم ربایی سیاسی، ممکن است زنان، کودکان، و افراد ناتوان هم درگیر شوند. در نتیجه روشی را که برای مبارزه انتخاب می کنند، با کشتار جمع وسیعی از انسان ها همراه است.

در اغلب موارد آنها از روش بمب گذاری استفاده می کنند. اولین بار در قرن نوزدهم، تروریست ها با استفاده از دینامیت، اماکن و ساختمان های شلوغ را مورد هدف قرار دادند. آنها اغلب سعی می کنند تا مکان هایی را انتخاب کنند که مردم بیشتری در آنجا رفت و آمد دارند. در نتیجه تعداد کشته ها نیز بیشتر می شود.

اگر حادثه 11 سپتامبر را بررسی کنیم، متوجه می شویم که آنها با هدف قراردادن برج های دو قلوی پنتاگون، توانستند به راحتی در یک روز، حدود 3 هزار نفر را به کام مرگ فرو برند. در این حادثه بیشتر مردم عادی هدف قرار گرفتند و سیاست مداران و دولتمردان در میان آنها دیده نمی شوند. این حادثه و سایر حوادث تروریستی که هر روز خبر آنها به گوش می رسد، برای کشتن سیاستمداران طراحی نمی شود. زیرا سیاستمداران به شدت محافظت می شوند. تروریست ها از کشتن مردم عادی، دو هدف را دنبال می کنند:

  1. کشتن جمع وسیعی از مردم که از نظر تروریست ها گناهکار شناخته شده اند.
  2. بدبین کردن مردم نسبت به سیاستمداران که در نتیجه آن مردم به مخالفت با نظام حاکم بر می خیزند.

تروریست های تکفیری-تروریست ها-تروریسم بنیادگرا

انواع تروریسم

تروریسم نه تنها روش های مختلفی دارد، بلکه انواع مختلفی نیز دارد که می توان آن را به پنج دسته تقسیم کرد:

  1. تروریسم شخصیتی
  2.  تروریسم دولتی
  3. تروریسم بین المللی
  4. تروریسم هسته ای
  5. سایبر تروریسم 
  6.  تروریسم شخصیتی

در تروریسم شخصیتی، یک یا چند نفر در معرض بی اعتباری یا بی آبرویی قرار می گیرند. به این نوع تروریسم، ترور روانی نیز گفته می شود. در تروریسم شخصیتی، ممکن است فرد مورد نظر کشته نشود، اما اعتبار و شهرتش در معرض خطر قرار می گیرد. این امر اغلب از طریق رسانه های گروهی صورت می گیرد. 
تروریسم شخصیتی از نوع رفتارهای نرم است که بدون آسیب جسمی و فیزیکی صورت می گیرد. در واقع هدف کشتار و قتل نیست. بلکه تروریست ها سعی می کنند تا از طریق لطمه وارد کردن به حیثیت مخالفان و تخریب شخصیت آنها، به هدف های سیاسی خود دست پیدا کنند. در این نوع تروریسم، برخی افراد مانع از رسیدن به اهداف تروریست ها هستند. بنابراین آنها تنها راه برداشتن این موانع را بی اعتباری مخالفان می دانند.


تروریسم دولتی

اگر چه در بیشتر مواقع تروریسم برای یک گروه غیر دولتی استفاده می شود، اما گاهی حکومت ها نیز درگیر فعالیت های تروریستی می شوند. زمانی که یک حکومت برای ایجاد هراس و ترس دائم در میان شهروندان، از اعمال خشونت آمیز استفاده می کند، به آن تروریسم دولتی گفته می شود. همچنین در تروریسم دولتی، حکومت ها به گروه های تکفیری و بنیادگرا در دیگر کشورها نیز کمک می کنند.
 در واقع در تروریسم دولتی، اعمال خشونت آمیز به دو صورت انجام می شود: یا کشور برای سرکوب مخالفین داخلی، از تروریسم استفاده می کند و یا با حمایت از گروه های تندرو در خارج از مرزها، عملا وارد ایدئولوژی تروریسم می شود. حتی در روش دوم ممکن است یک کشور از طریق دیپلماسی و استخدام تروریست، سعی کند تا مخالفان سیاسی خود را در سایر کشورها از بین ببرد. 
این نوع تروریسم در ابعاد گسترده تری انجام می شود و تبعات و نتایج آن وخیم تر است. به طوری که یک دولت با زیر پا گذاشتن قوانین بین المللی، سعی می کند تا سایر دولت ها را تهدید کند. ویلیام دی پردیو، در سال ۱۹۸۹ در کتاب «تروریسم و دولت» تروریستم دولتی را با ویژگی های زیر توصیف می کند:  

  • اعمال و اقدامات سیاسی که توسط یک دولت صورت می گیرد تا با ایجاد رعب و وحشت، مردمش را تحت سلطه بگیرد. اقدامات دولت های تروریسم با کنترل مطبوعات و رسانه ها، شکنجه ها و آزار، محاکمات غیرقانونی و غیر عادلانه،‌ منع گردهمایی‎ها و اعدامهای سریع تحقق پیدا می کند.
  • حملاتی که توسط ارتش و نیروی نظامی انجام می شود، اغلب در راستای اهداف تروریسم دولتی می باشد.
  • اشغال نظامی برخی مناطق که از طریق کنترل مستقیم و ایجاد پایگاه صورت می گیرد.
  • بی ثبات کردن وضعیت سایر کشورها و تلاش برای ساقط کردن حاکمان آن کشور که از طریق عملیات سری تحقق می یابد.
  • حمایت و پشتیبانی از دولت های دیکتاتور که هیچ اهمیتی برای شهروندانشان قائل نیستند. 
  • فروش تسلیحات به منظور جنگ ها و خشونت های منطقه ای نیز یکی دیگر از ویژگی های دولت های تروریسم می باشد.
  • تروریسم بین المللی
  • تروریسم بین المللی با هدف کسب مقاصد سیاسی و اقتصادی در سطح بین المللی صورت می گیرد. در این نوع تروریسم، اعمال ترور و خشونت فردی یا جمعی به عنوان یک عنصر بین المللی شناخته شده است. در تروریسم بین المللی، اعضای گروه و افرادی که ترور می شوند، از کشورهای مختلف هستند. به این معنا که یک گروه تروریستی، اعضا خود را از میان شهروندان چندین کشور بر می گزیند و در عین حال، قربانیان نیز از چندین کشور هستند.
  • ترویسم بین المللی با هدف تغییر یا حفظ ساختارها یا سیاست‌های فعال سیاسی، اجتماعی، اقتصادی چند کشور شکل می گیرد. در این نوع تروریسم، محدوده جغرافیایی عملیات تروریستی گسترش می یابد که از سطح ملی فراتر می رود و وارد حوزه بین المللی می شود. 

حملات تروریستی-کشتار دسته جمعی-حادثه 11 سپتامبر


تروریسم هسته ای

تروریسم هسته ای عبارت است از حمله به تاسیسات و تسلیحات هسته‌ای، یا خرابکاری در آنها و یا سرقت از آنها توسط افرادی از قبیل اپوزیسیون سیاسی، نیروهای ضد دولتی و گروه های موسوم به خرابکار. در ترویسم هسته ای سعی می شود تا تسلیحات هسته ای در یک کشور تخریب شود. این عملیات می تواند در قالب کشتار کارکنان و دانشمندان هسته ای نیز صورت بگیرد. همچنین زمانی که از تسلیحات هسته ای برای کشتار مردم استفاده شود، به آن تروریسم هسته ای گفته می شود.


سایبرتروریسم

سایبر تروریسم اصطلاحی است که از دهه 1980توسط «باری کالین» استفاده شد. او تروریسم سایبری یا سایبر تروریسم را اینگونه تعریف می کند: «تروریسمی که نتیجه تلاقی تروریسم و فضای مجازی است و  عموما‌ به معنای حمله یا تهدید به حمله علیه کامپیوترها، شبکه های کامپیوتری و اطلاعات ذخیره شده در آنها می باشد.» گروه های موسوم به تروریسم سایبری، با ارعاب و ترساندن و یا مجبور کردن دولت یا اتباع آن، اهداف سیاسی یا اجتماعی خاص خود را به پیش می برند.
در تروریسم سایبری خشونت فیزیکی وجود ندارد. کسی کشته یا زخمی نمی شود. اما وب سایت ها و شبکه های اینترنتی مختل می شوند. در بسیاری از موارد، در تروریسم سایبری از عملیات هک کردن نیز استفاده می شود. در این صورت یک سایت مهم از طرق ویروس های رایانه ای، هک می شود و اطلاعات آن به طور کامل در اختیار تروریست ها قرار می گیرد. همچنین در این نوع تروریسم، جاسوسی الکترونیک، دزدی هویت و تخریب یا دستکاری اطلاعات از دیگر روش های ضربه زدن به نظام های دولتی می باشد.
گاهی تروریسم سایبری یک پیش زمینه برای عملیات انتحاری است. به این معنا که گروه تروریستی با هک کردن یک سایت بخش عظیمی از اطلاعات مهم را در اختیار می گیرند. گاهی این اطلاعات می تواند شامل محل زندگی افراد مهم، اطلاعات کشوری و ... باشد که تروریست ها را برای حمله به نقاط حساس یاری کند.

مبارزه با تروریسم محور مذاکرات اسد و پوتین در مسکو

مبارزه با تروریسم محور مذاکرات اسد و پوتین در مسکو

8 ویژگی عاملان انتحاری را بشناسید

8 ویژگی عاملان انتحاری را بشناسید

گزارشی درباره مهندسی های ترور

گزارشی درباره مهندسی های ترور

نظر کاربران

هنوز هیچ نظری ثبت نشده است.
شما اولین نفر باشید.

 

فهرست

تازه ها

عضویت

تماس با ما