تنگی نفس

تنگی نفس زمانی رخ می دهد که تنفس فرد با سختی زیادی همراه می شود. در حالت طبیعی هیچ انسانی به نفس کشیدن خود توجهی ندارد. اما به محض ابتلا به تنگی نفس، تمامی توجه او به سمت نفس کشیدن معطوف می شود. در این حالت سلامت جسمانی و زندگی عادی فرد مختل می شود.

تنگی نفس به تنفس های سخت و مشکل گفته می شود که بیمار مجبور است تا از عضلات فرعی تنفسی (عضلات گردن، شانه ها و شکم) کمک بگیرد. نفس ها با صدای بلند همراه می باشد و دلایل مختلفی برای آن ذکر شده است. 

انواع تنگی نفس

تنگی نفس انواع مختلفی دارد که با توجه به علل آن، متفاوت است. انواع نفس تنگی عبارت است از:

تنگی نفس کوششی

زمانی که نفس کشیدن همراه با تلاش و کوشش سایر اعضا بدن همراه باشد، به آن تنگی نفس کوشش گفته می شود. زمانی که افراد مسافت طولانی را با سرعت بالا می دوند، یا بدون آمادگی جسمانی شروع به ورزش می کنند، این نوع تنگی نفس به سراغ آنها می رود. همچنین افرادی که بیماری هایی همچون مشکلات دریچه‌ای یا نارسایی قلبی مبتلا هستند، به تنگی نفس  کوشش مبتلا می شوند.

اگر تنگی نفس به شدیدترین حد خود برسد، فرد حتی زمانی که در حالت استراحت یا خوابیده است، به شدت نفس می کشد. حتی ممکن است هنگام راه رفتن و انجام کارهای اولیه نیز با مشکل تنگی نفس مواجه شود. 

تنگی نفس-نفس تنگی آسم


تنگی نفس در حالت درازکشیده

از دیگر انواع تنگی نفس، باید به حالت دراز کش و خوابیده آن اشاره کرد که در علم طب به آن «ارتوپنه» گفته می شود. این نوع از تنگی نفس زمانی رخ می دهد که قلب دچار نارسایی می شود و نمی تواند خون موجود در ریه ها را تخلیه کند. در این شرایط فرد باید جهت دراز کشیدن خود را تغییر دهد.
زمانی که بیمار بر روی سمت چپ خود دراز می کشد، به قلب فشار زیادی وارد می شود. در این صورت قلب توانایی خود برای خارج کردن خون از ریه ها را به طور کامل از دست می دهد و فرد به تنگی نفس شدید مبتلا می شود. اگر فرد خوابیده باشد با صدای سرفه های شدید از خواب بر می خیزد. توصیه دیگر ما این است که فرد در زمان خوابیدن زیر سر خود دو بالشت قرار دهد و حدالامکان از خوابیدن بر روی سمت چپ خودداری کند.


تنگی نفس حمله‌ای شبانه

برخی از افرادی که در نیمه شب و با تنگی نفس از خواب بیدار می شوند، باید دلیل این عارضه را در نارسایی قلبی جستجو کنند. این افراد با رفتن به هوای آزاد و تنفس عمیق به حالت عادی بر می گردند. اما از آنجا که تنگی نفس شبانه نشان از یک بیماری دیگر دارد، بهتر است به پزشک مراجعه شود. در تنگی نفس شبانه، اغلب پاها متورم می شوند و در طی شب آبهای جمع شده در پاها تخلیه می شود. سپس این آب جمع شده راهی ریه ها می شود که در نتیجه فرد توانایی نفس کشیدن خود را از دست می دهد. 


تنگی نفس بازدمی

زمانی که ریه ها نتوانند هوایی  که به داخل کشیده اند را خارج کنند، فرد به تنگی نفس مبتلا می شود. این نوع تنگی نفس با صدای خس خس همراه است و در اصطلاح به آن تنفس آسمی گفته می شود. 


علل ابتلا به تنگی نفس

از نظر متخصص و پزشکان، تنگی نفس دو دلیل عمده دارد: ممکن است دلیل آن بیماری های قلبی باشد و یا سایر عوامل غیر مرتبط با قلب.
اگر دلیل تنگی نفس بیماری های غیرمرتبط با قلب باشد، می توان از مشکلات ریوی به عنوان مهمترین دلیل ابتلا به این عارضه نام برد. در این صورت تنگی نفس بدون درد سینه همراه می شود. همچنین افرادی که به بیماری آسم، برونشیت، سل و عفونت ریه (پنومونی)، کم‌خونی، عفونت شدید بدن، چاقی و اختلالات اضطرابی مبتلا هستند، دچار تنگی نفس می شود.
در صورتی که دلیل ابتلا به تنگی نفس با بیماری های قلبی در ارتباط باشد، باید از اختلال دریچه‌های آئورت و میترال و نارسایی قلبی، به عنوان مهمترین عواملی نام برد که موجب تنفس سخت می شود.
به طور کلی علل شایعی که در تنگی نفس عنوان شده است، عبارتند از:

  1.  آمبولی ریه
  2. حمله قلبی
  3. بیماری آسم
  4. کاهش فشار خون
  5. پنومونی (ذات الریه)
  6. گرفتگی راه تنفسی فوقانی
  7. مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن
  8.  آسیب ریه و قلب در اثر فشار زیر آب (مثل غواصی)
  9. تامپوناد قلبی (فشار روی قلب به دلیل تجمع خون و مایعات دیگر در اطراف قلب)

مشکلات تنفسی-مشکل قلبی-مشکل ریوی

علل تنگی نفس مزمن عبارتند از:

چاقی
فیبروز ریوی
 فشار خون ریوی
 سارکوئیدوز
بیماری آسم
 بد کار کردن قلب
بیماری ریوی درون شبکه ای از قبیل بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD)، بیماری خروسک (کروپ)، سرطان ریه، ذات الجنب (آماس شامه ریه)، سل، پریکاردیت و ...
بیماری های قلبی شامل کاردیومیوپاتی، آریتمی قلبی، نارسایی قلبی و پریکاردیت
 سایر بیماری ها و مشکلات از قبیل کم خونی، شکستگی دنده قفسه سینه، خفگی، التهاب اپی گلوت (دریچه نای)، بلعیدن یک جسم خارجی مثل سکه، اختلال اضطراب فراگیر، سندرم گیلن باره، بیماری میاستنی گراویس


 تنگی نفس و مراجعه به پزشک

در صورتی که تنگی نفس حاد باشد، به طوری که زندگی عادی فرد را مختل کند، باید به پزشک مراجعه شود. اگر چرا که اگر فرد در زمان ابتلا به تنگی نفس حالت هایی همچون درد قفسه سینه، غش و ضعف و حالت تهوع را تجربه کند، مراجعه به پزشک برای او ضروری است. همچنین اگر تنگی نفس با علائم و مشخصه های زیر همراه شود، بیمار باید به پزشک مراجعه کند:

  1. تب بالا، لرز و سرفه
  2. ورم پا و قوزک پا
  3.  کبودی لب ها و سر انگشتان دست
  4.  خس خس سینه (با صدا نفس کشیدن)
  5. بدتر شدن تنگی نفس قبلی
  6. تنفس مشکل هنگام دراز کشیدن

مشکلات تنفسی-بیماری قلبی-بیماری ریوی-بیماری تنفسی

توصیه های ضروری برای مبتلایان به تنگی نفس

افرادی که از کپسول اکسیژن استفاده می کنند، لازم است تا به طور مداوم آن را بررسی کنند تا قبل از خالی شدن، آن را تعویض کنند. همچنین باید از کارکرد صحیح دستگاه اطمینان حاصل نمایند.
خودداری از مصرف سیگار و دخانیات، یکی از هشدارهای مهم پزشکان و متخصصان برای افرادی است که به تنگی نفس مبتلا هستند. استعمال دخانیات، خطر ابتلا به بیماری های قلبی و ریوی را افزایش می دهد که در نتیجه آن تنگی نفس نیز تشدید می شود.
پرهیز از حضور در محیط های آلاینده نیز از تشدید تنگی نفس جلوگیری می کند. افرادی که به مواد آلرژی زا و سموم محیط حساسیت زیادی دارند، نباید در اینگونه محیط ها قرار بگیرند. 
چاقی نیز یکی دیگر از دلایل ابتلا به تنگی نفس است. افرادی که وزن بالایی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به تنگی نفس هستند. بنابراین با کاهش وزن می توان از این عارضه پیشگیری کرد.
افرادی که به تنگی نفس مبتلا هستند، نباید به ارتفاعات بیش از 1500 متر بروند. در ارتفاعات تنگی نفس تشدید می شود و احتمال بروز مشکلات جدی از قبیل ایست قلبی، خفگی و ... افزایش می یابد.


درمان تنگی نفس

درمان تنگی نفس با توجه به علل ابتلا به آن صورت می گیرد. ابتدا پزشک باید علل ابتلا به این بیماری را تشخیص دهد. در صورتی علت تنگی نفس، نارسایی قلبی باشد، پزشک داروهایی از قبیل قرص‌های ادرارآور (دیورتیک)، مهارکننده‌های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین، دیگوکسین، و بتا بلوکرها را تجویز می کند. 
در صورتی که علت تنگی نفس  ابتلا به بیماری های ریوی و آسم باشد، پزشک برای درمان آن داروهایی که اسپاسم یا التهاب مجاری هوایی یا اکسیژن را کاهش می‌دهند را تجویز می کند. در این مواقع داروهای آنتی بیوتیک نیز موثر هستند.

منبع : اختصاصی وبگردها: مریم کوهشاری

تنگی نفس در بارداری، چگونه رفع می شود؟

تنگی نفس در بارداری، چگونه رفع می شود؟

چگونه درست نفس بکشیم؟

چگونه درست نفس بکشیم؟

تنگی نفس خود را جدی بگیرید!

تنگی نفس خود را جدی بگیرید!

نظر کاربران

هنوز هیچ نظری ثبت نشده است.
شما اولین نفر باشید.

 

فهرست

تازه ها

عضویت

تماس با ما