زخم معده

زخم معده یکی از بیماری رایج دهه های اخیر است که مهم ترین دلیل آن تغییر شیوه زندگی است. از جمله شغل های استرس زا و آلوده شدن به باکتری خاصی به نام هلیکوباکتر پیلوری به عنوان مهمترین دلیل ابتلا به زخم معده عنوان شده است.

زخم معده یکی از بیماری های آزار دهنده است که این روزها بسیاری از آن شکایت دارند. این بیماری مسری است و می تواند از طریق استفاده از قاشق و چنگال فرد آلوده نیز منتقل شود. درمان زخم معده تنها با مراجعه به پزشک انجام می شود و نمی توان به طور خودسرانه برای درمان آن اقدام کرد. زیرا داروها با توجه به میزان و وسعت زخم معده تجویز می شوند و تنها پزشک می تواند این مورد را تشخیص دهد. در این بین، مصرف الکل و استعمال دخانیات به بیماری زخم معده دامن می زند. 

علائم زخم معده

علائم بیماری زخم معده با درد و سوزش از ناحیه جناق سینه تا ناحیه بالای ناف آغاز می شود. زمانی که اسید معده با ناحیه آسیب دیده برخورد می کند، میزان درد معده بیشتر می شود که عموما یک ساعت بعد از غذا خوردن است و با توجه به عمق آن، ممکن است تا ساعت ها ادامه پیدا کند. زمانی که زخم معده در زمان شب باشد، درد آن رنج آور است و گاهی فرد را از خواب بیدار می کند. 

زمانی که معده خالی باشد، درد ناشی از زخم معده چند برابر می شود. به همین دلیل متخصصان توصیه می کنند افرادی که به بیماری زخم معده مبتلا هستند، در زمان گرسنگی تا حد امکان سعی کنند مقداری کمی غذا (حتی اگر شده در حد یک لقمه نان و پنیر) مصرف کنند. گاهی زخم معده برای مدت کوتاهی درمان می شود و درد ناشی از آن حس نمی شود. اما پس از چند هفته علائم بیماری مجدداً باز می گردد. بنابراین بیماران مبتلا به زخم معده لازم است تا به پزشک مراجعه کنند.

علائم و نشانه‌های کلی بیماری زخم معده عبارتند از:

  1. حالت تهوع یا استفراغ
  2.  کاهش وزن بدون دلیل
  3. وجود خون تیره رنگ در مدفوع یا قیری شدن مدفوع
  4. استفراغ خون به رنگ قرمز یا سیاه
  5. تغییر اشتها 

البته این علائم گاهی به بیماری قلبی نیز مرتبط است. بنابراین در صورت مشاهده این علائم نمی توان آن را به بیماری زخم معده مرتبط دانست. تشخیص این بیماری توسط پزشک انجام می شود.


تشخیص بیماری زخم معده

 پزشکان برای تشخیص بیماری زخم معده از روش آندوسکوپی استفاده می کنند که در آن، پزشک بوسیله لوله باریکی که از دهان وارد معده بیمار می‌ شود و در سر دیگر آن، نور قرار دارد، داخل معده را مشاهده می کند. سپس برای اطمینان از احتمال بیماری زخم معده، مقداری از لایه داخلی معده بیمار را به صورت تکه ای بر می دارد. با بررسی نمونه معده، پزشک می تواند وجود هلیکوباکترپیلوری در معده بیمار را تشخیص دهد. در کنار آندوسکوپی، آزمایش تنفس و خون نیز بر روی بیمار انجام می شود.
آزمایش خون و تست تنفسی برای تشخیص بیماری زخم معده، عموما در بیماران جوان انجام می شود که علائمی از قبیل استفراغ، کم خونی و کاهش وزن ندارند و فقط به درد معده مبتلا می شوند. اما انجام آندوسکوپی برای بیماران بالای 40 سال که علائم مذکور را تجربه می کنند، ضرورت دارد. چرا که احتمال ابتلا به سرطان معده در این گروه سنی زیاد است و این بیماری باید به موقع تشخیص داده شود.


درمان زخم معده

زخم معده به دلیل وجود باکتری هلیکوباکترپیلوری بروز می کند. اگر میزان این بیماری عمیق نباشد و سطحی باشد، پزشک برای درمان زخم معده داروهای آنتی بیوتیکی تجویز می کنند. علاوه بر این برخی دیگر از داروهایی همچون رانیتیدین، فاموتیدین و امپرازول نیز به دلیل کاهش اسید معده، می توانند به درمان زخم معده کمک کنند. در صورتی که بیمار مبتلا به زخم معده،  خونریزی شدید داشته باشد، پزشک برای سوزاندن زخم و کاهش خونریزی از روش آندوسکوپی استفاده می کند. همچنین اگر میزان زخم عمیق باشد، به طوری که موجب سوراخ شدن معده شود، جراحی معده انجام می شود.

زخم معده-معده درد-زخم اثناعشر


زمان مراجعه به پزشک

با توجه به خطرناک بودن بیماری زخم معده، نمی توان آن را بدون مراجعه به پزشک درمان کرد. برخی افراد به طور خودسرانه اقدام به مصرف داروهای بلوکه کننده اسید و آنتی اسیدها می کنند. این داروها می توانند درد ناشی از زخم معده را آرام کنند، اما از آنجا که توانایی درمان زخم را ندارند، پس از مدتی ممکن است زخم معده به یک بیماری خطرناک تبدیل شود. از سوی دیگر ممکن است معده درد نشانه بیماری قلبی باشد که فرد به آن آگاهی ندارد. در این صورت ممکن است فرد به حمله قلبی مبتلا شود. 


خطر زخم معده

زخم معده با درد شدید همراه است و در بسیاری از مواقع، علامت دیگری ندارد. به همین دلیل بیمار مبتلا به زخم معده در تشخیص بیماری خود ناتوان است. حال اگر زخم معده عمیق شود که عموما با خونریزی و سایر مشکلات جسمی همراه است، ممکن است دیواره معده سوراخ شود. در این صورت بیمار با مشکلاتی همچون حالت تهوع شدید همراه با استفراغ و کاهش شدید وزن مواجه می شود.
در صورتی که زخم معده با علائمی همچون استفراغ خونی،  بالا آوردن غذایی که چند ساعت یا چند روز قبل خورده شده است، احساس سرما یا مرطوب بودن پوست، احساس ضعف یا سرگیجه غیرعادی، مشاهده مدفوع خونی، احساس تهوع مداوم یا استفراغ کردن مکرر، احساس درد شدید و ناگهانی، کاهش وزن پایدار، عدم تسکین درد حتی با مصرف دارو و کشیده شدن درد به قسمت کتف همراه باشد، بیمار باید بلافاصله به پزشک مراجعه کند. در غیر اینصورت زخم معده به بیماری خطرناکی همچون سرطان معده تبدیل می شود. 

مراقبت بیماران مبتلا به زخم معده

بیماران مبتلا به زخم معده باید توصیه های زیر را رعایت کنند:

افزایش تعداد وعده های غذایی و کاهش حجم غذای هر وعده
پرهیز از پرخوری 
پرهیز از گرسنگی و خالی نماندن معده
جویدن غذا به اندازه کافی و خوردن غذا به آرامی
خودداری از مصرف غذاهای شور، آجیل های پرنمک، گوشت و ماهی دودی 
کاهش مصرف نوشیدنی های گازدار، قهوه و چای
خودداری از مصرف الکل و دخانیات
خودداری از استرس و قرار گرفتن در موقعیت های استرس زا
خودداری از مصرف مسکن هایی همچون آسپرین و بروفن (برای دردهای معمولی می توان از استامینوفن استفاده کرد)
خودداری از مصرف وعده غذایی قبل از خواب
پرهیز از مصرف شیر به دلیل وجود کلسیم و پروتئین که مولد اسید معده می باشد
داشتن لیوان، قاشق و چنگال مخصوص
مصرف مواد غذایی مفید از قبیل عسل، بادام، موز، شیرین بیان، نعناع و بابونه
خودداری از مصرف غذاهایی همچون شیر، خامه، پیاز و پیازچه، میوه‌های نفاخ مانند هندوانه، گیلاس، گوجه سبز، هلو، چغاله بادام، شیر کاکائو، قهوه، چایی، انواع نوشابه‌ها، الکل، غذاهای پرچرب مثل آبگوشت، سبزیجات نفاخ مانند کلم، ترب، تربچه، خیار، شلغم، زیتون، غذاهای ادویه‌دار خصوصا فلفل، میوه‌های ترش مانند پرتقال و نارنگی.

درمان زخم معده-علت زخم معده-تشخیص زخم معده

زخم معده اثنی عشر

زمانی که زخم معده شدید می شود، تبدیل به زخم اثنی عشر می شود. در این زمان درد معده رنج آورتر می شود. به طوری که حتی خواب شبانه نیز از بیمار سلب می شود. بیمار تنها با خوردن یک تکه نان می تواند درد معده خود را تسکین دهد. اما برای مدت کوتاهی درد معده فروکش می کند و بعد از مدت کوتاهی، علائمی همچون استفراغ خونی و مدفوع سیاه‌رنگ مشاهده می شود. در این صورت پزشک با روش آندوسکوپی به بیماری زخم معده اثنی عشر پی می برد.
اگر زخم در اثنی عشر باقی بماند و موجب تنگی این ناحیه شود، یک تا سه ساعت بعد از غذا خوردن، بیمار به نفخ و استفراغ شدید مبتلا می شود. زیرا غذا در معده باقی مانده است. زخم معده اثنی عشر بیشتر در مردان بالای 40 تا 45 سال دیده می شود که پس از غذا خوردن با علائمی مثل درد، سوزش و ترش کردن همراه است.

خودداری از مصرف مسکن

یکی از خطرناکترین اقداماتی که گاهی از سوی بیماران مبتلا به زخم معده صورت می گیرد، مصرف خودسرانه داروهای مسکن از قبیل دیکلوفناک، بروفن، ایندوسیت، آسپرین و ... برای تکسین درد معده است. این داروها اگرچه برای مدت کوتاهی درد را رفع می کنند، اما در نهایت موجب بی خبری فرد از میزان و شدت بیماری خود می شوند. در نتیجه پس از مدتی زخم معده گسترش بیشتری پیدا می کند و به یک بیماری مزمن مبدل می شود.
همچنین به هر میزان که سن افزایش می یابد، تاثیرات منفی و عوارض ناشی از مصرف داروهای مسکن در بدن بیشتر می شود. بیمار با مصرف داروهای مسکن موجب می شود تا لایه دفاعی معده تضعیف شود. چرا که در جدار معده یک سد مخاطی یا لایه‌ای ژلاتینی از بی‌کربنات وجود دارد که پی اچ آن قلیایی است و از نفوذ اسید در معده جلوگیری می کند. زمانی که بیمار داروهای مسکن مصرف می کند، موجب می شود تا این داروها سنتز پروستاگلاندین را مهار ‌کنند. این در حالی است که پروستاگلاندین از لایه ژلاتینی معده محافظت می‌کند و خونرسانی و ترمیم سلول‌ها را افزایش می‌دهد. اما با مهار آن، لایه دفاعی معده تضعیف و میزان خونرسانی به معده کمتر می شود.
در نهایت، اسید به داخل مخاط معده نفوذ می کند و موجب ایجاد زخم می شود. زخم هایی که در نتیجه مصرف داروهای مسکن ایجاد می شود، بدون درد و علامت هستند و در برخی مواقع ممکن است با خونریزی همراه شود. در این صورت فرد بدون اینکه متوجه میزان بیماری خود باشد، مدت طولانی را با آن زندگی می کند. اما پس از مدتی متوجه عمق فاجعه می شود که ممکن است درمان آن سخت شده باشد.

ابتلا به زخم معده-بیماری معده-سرطان معده


داروهای ممنوعه برای زخم معده

براساس نظر متخصصین برخی از داروها برای درمان زخم معده همانند سم عمل می کنند. این داروها ممکن است بتوانند برای مدت کوتاهی درد معده را تسکین دهند، اما عوارض خطرناکی را به دنبال دارند و از سوی دیگر موجب بالا رفتن گاسترین سرم خون می شوند که در قسمت‌های مختلف بدن عوارض دیگری را به دنبال دارند. 
به عنوان مثال شیاف دیکلوفناک باعث زخم ناحیه رکتوم می شود. بنابراین بیماران مبتلا به زخم معده و بویژه بیمارانی که به زخم معده اثنی عشر مبتلا هستند، باید در مورد این موضوع با پزشک خود مشورت کنند. 

منبع : اختصاصی وبگردها: مریم کوهشاری

زخم معده و غذاهای تند، درست یا غلط؟

زخم معده و غذاهای تند، درست یا غلط؟

به روش طب سنتی زخم معده تان را درمان کنید!

به روش طب سنتی زخم معده تان را درمان کنید!

نشانه‌هایی که از زخم معده خبر می‌دهند

نشانه‌هایی که از زخم معده خبر می‌دهند

عامل زخم معده یک میکروب است

عامل زخم معده یک میکروب است

نظر کاربران

هنوز هیچ نظری ثبت نشده است.
شما اولین نفر باشید.

 

فهرست

تازه ها

عضویت

تماس با ما